Opvoeding: een (on)persoonlijke aangelegenheid?
euwenlang stelden pedagogische theorievormers de persoonlijke relatie tussen opvoeder en opvoedeling centraal. De laatste decennia werd het gewicht van de ‘persoonlijke factor’ in het educatief gebeuren echter in twijfel getrokken. Contextvariabelen op verschillende niveaus bleken hier immers meer invloed op uit te oefenen dan vroeger werd gedacht.
Desondanks wordt in maatschappelijke discussies steeds opnieuw gewezen op het belang van de ‘persoonlijke factor’: ouders behoren hun verantwoordelijkheid te nemen, leerkrachten dienen een actieve rol te spelen in hun klas en bij het verhelpen van probleemsituaties geeft persoonlijke betrokkenheid de doorslag.

Op de 11de Pedagogendag, die plaats vond op 10 mei 2003 aan de Universiteit Gent, bogen Nederlandse en Vlaamse historische en wijsgerige pedagogen zich over de betekenis van de ‘persoonlijke factor’ in de opvoeding. Op welke manier werd dit concept in het verleden ingevuld, en hoe kunnen we het op de dag van vandaag verwoorden? Hoe verhoudt de persoonlijke relatie tussen opvoeder en opvoedeling zich tot andere, ‘onpersoonlijke’ factoren in het opvoedingsgebeuren? Op welke wijze kunnen we de huidige tendens van ‘functionele differentiatie’ van de opvoeder duiden? Het zijn slechts enkele van de vele vragen die in dit boek aan bod komen.

De redactie van dit boek was in handen van Dirk Leyder, Bruno Vanobbergen en Nancy Vansieleghem, allen verbonden aan de Vakgroep Pedagogiek van de Universiteit Gent.

INHOUDSOPGAVE

DEEL I: THEMAGEBONDEN BIJDRAGEN

Hoe denkt de samenleving bij het begin van de 21ste eeuw over de opvoedende
rol van de leerkracht? - Antonia Aelterman & Isabel Rots

Didactiek zonder persoon. Leon van Gelder over de persoonlijke factor in het
didactisch handelen (1958) - Hilda T.A. Amsing

De persoonlijke omgang met onpersoonlijk lesmateriaal. Schoolwandplaten
versus Larry Cubans introductieschema voor Educational Technology -
Karl Catteeuw

Autonomie en kritisch denken als idealen in opvoeding en onderwijs -
Stefaan E. Cuypers

Bengeltjes kraken, engeltjes maken. Over de educatieve arbeid op de staatspensionaten
van de Oostenrijkse Nederlanden (1777-1789) - Dirk Leyder

Het pedagogisch engagement in het welzijnswerk: tussen zorg en
verantwoordelijkheid - Rudi Roose & Maria Bouverne-De Bie

De leerkracht als conservatief-revolutionair - Bruno Vanobbergen

Een aanzet tot herdenking van het voorbeeld in opvoeding - Nancy Vansieleghem

Persoon en opvoeding - Gert-Jan Vreeke


DEEL II: NIET-THEMAGEBONDEN BIJDRAGEN


Het gebrekkige geweten: implicaties voor het toerekenen en behandelen -
Leonie le Sage

Memoriseren in het (islamitisch) onderwijs in 20e eeuws Marokko -
Wilna A.J. Meijer

Joods buitengewoon onderwijs, 1919-1943 - Marycke Roelink
& Marjoke Rietveld-van Wingerden

Schoolmannen en Cinderella’s. Beelden van leerkrachten in Nederlandse
vooroorlogse onderwijzersromans - Mineke van Essen

Ironie en pedagogiek. Over het abnormaliseren van discours en edificatie als
doel van wijsgerig pedagogische reflectie - Roel van Goor



Andere boeken binnen Pedagogiek